23 Haziran 2021

İHA (Drone) Mevzuatı ve Kullanım Şartları

Dünyada ve ülkemizde hızla artan dron sayısıyla ve dron pilotlarıyla beraber ülkelerin sivil havacılık kurumları tarafından iha kullanımlarına bazı kısıtlamalar ve şartlarda oluşturulmaktadır. Son yıllarda insansız hava araçlarının kullanımları konusunda bu tarz talimatlara gerek bazı suistimallerin hemen arkasından gerekse baştan bu işi sıkı tutmak amaçlı ihtiyaç duyulmuştur. Türkiye’de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tüm sivil havacılıktan sorumlu olduğu gibi insansız hava araçlarının kullanımından ve uçurulmasından da sorumlu kurum olup bu konuda gereken talimatı hazırlayarak şartları belirlemektedir.

Sivil Havacılık Kurumu tarafından 2016 yılında yayımlanan bu talimat İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) adı altında insansız hava araçlarının ithalatını, satış, tescil ve kayıt, İHA kullanacak kişilerin sahip olması gereken nitelikler, uçuşa elverişlilik, hava trafik hizmetleri ve İHA operasyonlarına ilişkin usul ve esasları içermektedir.

Bu talimata göre devlete ait insansız hava araçları, yalnızca kapalı alanda kullanılan insansız hava araçları, herhangi bir yere bağlı olarak kullanılan insansız balonlar ve maksimum kalkış ağırlığı 500 gramdan az olan insansız hava araçları SHGM İHA talimatının kapsamı dışında kalmakta olup talimatta yazan şartlar geçerli değildir.

İHA talimatına göre insansız hava araçları maksimum kalkış ağırlıklarına göre 4 sınıfa ayrılarak, bu sınıflara göre çeşitli şartlar koyulmuştur. Bu sınıfa tabi herhangi bir insansız hava aracınız varsa kesinlikle SHGM tarafından yetkilendirilmiş bir İHA eğitimi veren okuldan İHA sınıfınıza göre sertifika veya dron ehliyetinizi almalısınız.

İHA Sınıfları

  • İHA0 – Maksimum kalkış ağırlığı 500 gr – 4 Kg aralığında olan İHA’lar
  • İHA1 – Maksimum kalkış ağırlığı 4 Kg – 25 Kg aralığında olan İHA’lar
  • İHA2 – Maksimum kalkış ağırlığı 25 Kg – 150 Kg aralığında olan İHA’lar
  • İHA3 – Maksimum kalkış ağırlığı 150 Kg ve daha fazlası olan İHA’lar

İHA kayıt ve uçuş şartları

Bu aralıklardan İHA0 ve İHA1 sınıfına ait herhangi bir insansız hava aracına sahipseniz öncelikle SHGM ait iha.shgm.gov.tr websitesinden hem insansız hava aracınızı kayıt yaptırmalısınız hemde dron pilotluk durumunuz bildirmelisiniz. Tüm bu kayıt işlemleri bittikten sonra sitede size özel gösterilen sayfada dron ehliyet durumunuzu ve kayıt altına alınan dronunuzun durumunu görebilir ve dron ehliyetiniz ve dronunuz onaylandıktan sonra uçuş iznine direk sistem üzerinden başvurabilirsiniz. Ayrıca dronunuzu sisteme kayıt ettirdiğinizde sistem tarafından oluşturulmuş dronunuza yapıştırmanız gereken dron bilgilerini içeren QRkodu verilir ve bu kod herhangi bir kontrolde istenecektir. Dron ehliyeti alma konusunda ise SHGM sitesinden yetkilendirilmiş dron ehliyeti için eğitimi veren uçuş okullarını kontrol ederek ehliyetinizi elde etmek için eğitimlere katılabilirsiniz.

Uçuş izni alırken sitede size açılan haritada bazı alanlara sistemin uçuş izni vermediğini ve yeşil olmayan renklerde göreceksiniz. Bu alanlar uçuşa yasaklı bölgeler veya özel uçuş iznine tabi bölgeler olup askeri binalar, cezaevleri, yakıt istasyonları, silah-fişek fabrikaları ve 9 km çapta havalimanları çevresi gibi uçuşa hassas bölgelerdir. Ayrıca güneş battıktan sonra da yani gece dron uçuşu yapılmasıda yasaklar dahilinde.

Peki, hangi şartlarda uçuş yapabilirsiniz. Bundan önce bilmelisniz ki mahalli idareler yani ilçelerde kaymakamlar illerde valiler uçuş yapabileceğiniz veya yapamayacağınız yerler konusunda karar verebilirler bu yüzden uçuş yapmadan önce SHGM sitesinden uçuş haritasına bakarak yeşil alanları tercih ettikten sonra o alan hangi mahalli idareye bağlı ise gidip o evraklarınızı gösterip o bölgede uçuş yapacağınızı bildirmeniz tavsiye edilir.

Son olarak ülkemizde dron uçuşu gerçekleştirebilmeniz için diğer genel şartlar şöyle; 120 metre yüksekliğe kadar dronunuzu uçurabilirsiniz, Sadece gündüz uçuş yapabilirsiniz, Hava koşullarının uçuşa uygun olması gerekir özellikle rüzgarsız, yağışsız ve en az 2 Km görüş mesafesinin olması gerekmektedir ve son olarak insan topluluklarından uzakta uçuş yapmalısınız. Eğer ki maksimum kalkış ağırlığı 500 gramdan düşük olan bir drona sahipseniz sivil havacılığa kayıt ettirmeniz gerekmemekte olup uçuş için gerekli diğer tüm şartları yerine getirmelisiniz.

Aşağıda ki tabloda piyasa da popüler olan dronların sınıflandırılmış ve kayıta gerekli olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Marka-Model Max Kalkış Ağırlığı İHA Sınıfı Kayıt Gerekli mi?
DJI Phantom 4 Pro 1388 gr İHA0 Evet
DJI Mini 2 249 gr Yok Hayır
DJI Phantom 4 Advance 1368 gr İHA0 Evet
DJI Phantom 3 Advance/Pro/4K 1280 gr İHA0 Evet
DJI Phantom 3 1216 gr İHA0 Evet
DJI Mavic Pro 743 gr İHA0 Evet
DJI Inspire 1 3500 gr İHA0 Evet
DJI Inspire 2 4000 gr İHA1 Evet
DJI Mavic Air 430 gr Yok Hayır
DJI Mavic Mini 249 gr Yok Hayır
DJI Spark 300 gr Yok Hayır
Parrot AR.Drone 380 gr Yok Hayır
Parrot Anafi 320 gr Yok Hayır
Parrot Bebop 2 500 gr İHA0 Evet
Hubsan H502S X4 Desire 150 gr Yok Hayır
Copy link
Powered by Social Snap